بازار خرده فروشی اروپا و جهان در سال های اخیر با تحولات چشمگیری مواجه شده است؛ دو روند برجسته در این حوزه عبارتند از: رشد بازار دست دوم و توسعه پلتفرم های اجاره لباس. هر دو این جریان ها نشان دهنده تغییر نگرش مصرف کنندگان به سمت خرید هوشمندانه، کاهش هزینه ها، تجربه متفاوت از خرید و توجه بیشتر به محیطزیست و پایداری است. نسل های جوان، بهویژه نسل Z و Millennials ، نقش محوری در این تغییر رفتار ایفا می کنند و تمایل دارند تجربه مد و استایل شخصی خود را بدون خرید دائمی و هزینه های بالا دنبال کنند.
بازار دست دوم در اروپا طی سال های اخیر رشد چشمگیری داشته و پیش بینی می شود ارزش آن تا سال ۲۰۲۸ به حدود ۸۶ میلیارد یورو برسد. این رشد نشان دهنده تغییر نگرش مصرف کنندگان اروپایی به سمت خرید محصولات پایدار، مقرون به صرفه و دوستدار محیطزیست است و تأکید می کند که مصرف کنندگان امروزی به دنبال تجربه ای متفاوت از خرید سنتی هستند. دسترسی آسان به این بازار از طریق پلتفرم ها و اپلیکیشن های آنلاین، تجربه خرید را سریع، امن و قابلاعتماد کرده و امکان خرید گسترده کالا های مختلف از جمله پوشاک، لوازم الکترونیکی، مبلمان و لوازم منزل را برای مصرف کنندگان فراهم کرده است. رشد این بازار بهویژه در بخش پوشاک و لوازم مُد و فشن برجسته است، زیرا مصرف کنندگان به دنبال تجربه مد و استایل شخصی با هزینه کمتر و اثرات محیطی پایین تر هستند. برند های بزرگ نیز بخشی از محصولات خود را بهصورت دست دوم، بازسازی شده یا قابلتعمیر ارائه می کنند تا علاوه بر افزایش فروش، تصویر برند خود را از نظر پایداری و مسئولیت اجتماعی ارتقا دهند.
همزمان، بازار اجاره لباس به یکی از شاخه های مهم اقتصاد اشتراکی و مد پایدار تبدیل شده است. پلتفرم ها و اپلیکیشن های متعددی در این حوزه فعالیت می کنند که تجربه اجاره لباس را برای مشتریان بهینه می کنند؛ از جمله Endless با مجموعه های متنوع برای اجاره کوتاه مدت و بلندمدت، Best Kent Sharea با تمرکز بر لباس های برند و طراحان مشهور اروپایی، Designer 24 برای اجاره لباس های لوکس مناسب مراسم خاص، Sizters App برای اشتراک گذاری لباس میان دوستان، Rent Your Wardrobe برای اجاره لباس های شخصی کاربران و Clouset / Your Closet برای مدیریت کمد و اجاره آنلاین لباس ها. این سرویس ها با ارائه تجربه ای امن و سریع، شامل تحویل درب منزل و اجاره آنلاین، فرایند استفاده از لباس های لوکس و باکیفیت را ساده و جذاب کرده اند.
دلایل رشد و چشم انداز آینده بازار
چند عامل اصلی موجب شده است که بازار اجاره لباس و دست دوم بهسرعت گسترش یابد. اول، نسل های جوان و مدآگاه به دنبال تجربه مد و استایل شخصی هستند، اما خرید دائمی لباس های گران قیمت برای آن ها جذابیت کمتری دارد. دوم، تمرکز بر پایداری و محیطزیست باعث شده است که مصرف کنندگان بهجای خرید مکرر، استفاده بهینه و اشتراک لباس ها را ترجیح دهند و ضایعات و مصرف منابع کاهش یابد. سوم، اقتصاد اشتراکی و دیجیتال امکان اجاره سریع و امن لباس و خرید دست دوم را فراهم کرده است و اجاره لباس برای رویداد ها و مناسبت های کوتاه مدت نیز بهصرفه و عملی است و محبوبیت این مدل مصرفی را افزایش داده است.
با ادامه رشد این بازار و افزایش سرمایه گذاری در پلتفرم های اجاره لباس و فروش دست دوم، انتظار می رود ارزش این بخش ها در اروپا تا سال های ۲۰۲۸ و ۲۰۳۰ چندین برابر شود و بخش مهمی از بازار خرده فروشی مد پایدار را به خود اختصاص دهد. برند های لوکس و طراحان مطرح، بهجای تمرکز صرف بر فروش، خدمات اجاره و اشتراک لباس را به استراتژی های خود اضافه می کنند تا تجربه مشتری را غنی تر کرده و حضور خود در بازار های نوظهور و پایدار را تقویت کنند.
این روند نهتنها فرصت های اقتصادی جدیدی برای خرده فروشان و استارتاپ های فعال در حوزه فروش دست دوم و اجاره لباس ایجاد کرده، بلکه موجب تغییر ساختار بازار خرده فروشی اروپا و جهان و افزایش رقابت بر سر ارائه محصولات پایدار و تجربه خرید نوآورانه شده است. بازار دست دوم و اجاره لباس به یک بخش جدایی ناپذیر از صنعت مد و خرده فروشی تبدیل شده و رشد آن نشان دهنده تحولی پایدار و بلندمدت در رفتار مصرف کننده، مدل های کسب وکار و چشم انداز اقتصادی است و انتظار می رود در سال های آینده بخش بیشتری از بازار خرده فروشی را تحتتأثیر قرار دهد، بهویژه در حوزه مد، لوازمخانگی و کالا های الکترونیکی.